Trójkąt ekspozycji, czyli o co w tym chodzi?

Prosto mówiąc – każdy z trzech parametrów ekspozycji, czyli : ISO, przysłona i czas naświetlania wpływają na siebie przy wykonywaniu zdjęcia.
W zależności od tego jak dostosujecie parametetry w trybie manualnym (M) – takie otrzymacie zdjęcie.
Istotne jest odpowiednie dobranie parametrów do panujących warunków (oświetleniowych przede wszystkim), ale także do Waszego pomysłu na zdjęcie.
Ale spokojnie, to nie jest takie trudne jakby się mogło wydawać – obiecuję, że po tym wpisie i odrobiny praktyki nie wrócicie już do trybu Automatycznego! 🙂
+ na końcu wpisu przygotowałam dla Was 3 zadania, żebyście mogli przetestować swój aparat i jego możliwości, jeśli jeszcze tego nie zrobiliście 🙂
Zatem bez zbędnego rozpisywania się przejdźmy do konkretów.

Co to jest ISO?

ISO – To wartość w jakiej matryca aparatu reaguje na światło. Istna królowa, to pod nią podporządkujemy dalesze ustawienia.
Stopnie wartości ISO są oznaczone cyframi, czyli na przykładzie Canona : ISO 100, 125, 160, 200, 250, 320, 400, 500, 640 itd.
Przy świetle dziennym, słonecznym, najlepiej ustawić jak najniższą wartość ISO (np 100) i pod ten wybór ustawiać pozostałe parametry ekspozycji. Przy świetle dziennym, ale pochmurnym,
możemy podnieść wartość ISO troszkę wyżej, na około 300 i wyżej. Jednak musicie pamiętać, że im wyższa wartość ISO, tym większy
„szum” na zdjęciach. Szum, czyli malutkie kropeczki, tak zwane „ziarno” na całej powierzchni zdjęcia. W niektórych aparatach
szum widać już przy wartości ISO 800, w innych można podnieść nawet do ISO 3600 bez większego ziarna na zdjęciu.

Zdjęcie z lewej – ISO 100 / Zdjęcie z prawej – ISO 25600

Zobaczcie na gifie, jak pojawia się ziarno na zdięciach przy zwiększeniu wartości ISO :

Czym jest przysłona?

Przysłona to część w aparacie, która decyduje ile światła wpadnie na matrycę aparatu podczas robienia zdjęcia.
Im mniejsza wartość przysłony tym zdjęcie jest jaśniejsze (przysłona jest wtedy maksymalnie otwarta = wpada więcej światła do aparatu),
przy czym jednocześnie głębia ostrości jest mniejsza – tło jest bardziej rozmyte. Wartość przysłony zależna jest także od
możliwości w obiektywie. Jedne obiektywy mają najniższą wartość przysłony f/1.2, inne f/3.5, rozpiętość jest spora,
ale o tym w kolejnych wpisach.
Trochę o głębi ostrości:
Tutaj chodzi po prostu o wybranie głównego punktu na naszym zdjęciu. Czegoś/kogoś co będzie najważniejszym punktem na naszym zdjęciu.
Na przykładzie zdjęcia portretowego lub makro – warto ustawić jak najniższą wartość przysłony, aby uzyskać możliwe
najbardziej rozmyte tło (szczególnie jeśli tło nie jest zbyt uroklie). Nazwyamy wtedy to małą głębią ostrości, bo ostrość na zdjęciu
skupia się na jednym detalu/osobie, a tło jest rozmyte.
Jeśli jednak chcecie zrobić zdjęcie kilku osobom, czy zdjęcie budynku/krajobrazu -wtedy wartość przysłony musi
pójść w górę, żeby zakres ostrości na zdjęciu był większy. Dobrym wyborem jest np f/22 i wyżej.

Zobaczcie jak zmienia się tło (cierpliwa modelka Nadia :D)  przy podnoszeniu wartości przysłony do góry. Na gifie od f/2 do f/10.

 

Migawka, czyli czas naświetlania.

Najprościej mówiąc czas otwarcia migawki. Czas otwarcia migawki jest mierzony w ułamkach sekund (czasami w pełnych sekundach) i te przedziały nazwyamy działkami.
Im krótszy czas naświetlania, tym zdjęcie jest mniej poruszone ale jednocześnie jest ciemniejsze.
Mniej poruszone, czyli np fotografując biegnące dziecko (lub inne obiekty w ruchu), wskazane jest ustawienie krótkiego czasu naś‌wietlenia (np 1/500s).
Analogicznie im wolniej poruszający się obiekt, tym możemy wydłużyć czas naświetlenia. Jednakże musimy pamiętać, że im krótszy czas naświetlenia
(czyli np 1/150 aby wykonać odpowiednio ostre i nieporuszone zdjęcie „z ręki”) tym bardziej musimy dostosować pozostałe dwa parametry ekspozycji (ISO i/lub przysłonę) żeby zachować dobre naświetlenie
zdjęcia. Wolny czas naświetlenia sprawia, że zdjęcie jest jaśniejsze, jednak jeśli nie chcecie zamierzonego efektu rozmycia fotografowanego obiektu, musicie użyć statywu.
Użycie statywu również jest wskazane przy bardzo długich czasach naświetlenia, jeśli np chcecie sfotografować nocą ulicę z przejeżdżającymi samochodami – efekt rozmazanych świateł jest genialny!
czy pioruny podczas burzy. Temat na pewno rozwinę w kolejnych wpisach 🙂

Dzięki ustawieniu bardzo wolnego czasu naświetlania (na tym zjdęciu było to 10 sekund) można wyczarować takie zdjęcie :

A poniżej przykład krótkiego czasu naświetlania (1/800s), dzięki czemu udało mi się zamrozić na zdjęciu rozprysk mydlanej bańki 🙂

Jak widzicie, tryb manualny i jego parametry nie są takie straszne, a przy odrobinie praktyki szybko załapiecie o co w tym chodzi.
Przede wszystkim przed zrobieniem zdjęcia, musicie wiedzieć co chcecie osiągnąć w efekcie końcowym, żeby odpowiednio ustawić te trzy parametry.
Ale o tym w kolejnym wpisie o różnych rodzajach i zamysłach w fotografii

Zadania praktyczne!

Wybierzcie jeden obiekt do fotografowania, może to być np kubek (np z kawą, przyjemne z pożytecznym!), kwiatek lub inny mały przedmiot,
który bez problemu postawicie na stoliku.

ISO :
Sprawdzcie wpływ wartości ISO w Waszym aparacie na jakość zdjęć. Na jaką najwyższą wartość możecie spobie pozwolić?
Wykonajcie kilka zdjęć, jeden po drugim z różną wartością ISO. Najlepiej wieczorem, przy zapalonej lampce, czy w pochmurny dzień w domu.
Podnieście wartość ISO, jednocześnie zmieniając wartość przysłony/czasu naświetlenia, tak aby zdjęcie nie było zbyt prześwietlone. Poziom szumu możecie sprzawdzić już
w aparacie powiększając zdjęcie lupką do maximum.
(gdzie zmienić wartość tych ekspozycji najlepiej znaleźć w instrukcji obsługi waszego sprzętu)

PRZYSŁONA :
Postawcie obiekt na stoliku, najlepiej w świetle dziennym.
Ustawcie się w takiej odległości od obiektu, aby w kadrze znalazł się cały obiekt + trochę rzeczy w tle
(np pierwszy plan – kubek z kawą, drugi plan – kilka innych kubków 🙂 ). Zmieniajcie wartość przysłony (pamiętając o jednoczesnej zmianie ISO/czasu naświetlenia) i
zobaczcie na wykonanych zdjęciach jak zmienia się poziom rozmycia tła.

CZAS NAŚWIETLANIA :
Tutaj modelem będziecie Wy i Wasze odbicie w lustrze. W zależności od rozmiaru lustra, ustawcie się tak aby swobodnie objąć Wasze odbicie.
Ustawcie czas naświetlenia od jak najniższego i poruszajcie się na boki/pomachajcie ręką w momencie naciśnięcia spustu migawki. Nie zapomnijcie dostosowywać pozostałych
parametrów, żeby zdjęcia nie były przepalone (zbyt jasne). Skracajcie czas otwarcia migawki (podnoście wartość do góry) i obserwujcie efekty z każdym kolejnym zdjęciem.
W ten sposób możecie zobaczyć jak wartość czasu naświetlenia wpływa na fotografowanie poruszającego się obiektu.

Gratulacje dla tych, którzy wytrwali do końca! W następnych wpisach bardziej rozwinę temat ISO, przysłony i czasu naświetlania (między innymi kiedy używać wysokiego ISO). W tym wpisie są totalne podstawy podstaw, mam nadzieję, że napisane zrozumiale 😀 Jeśli macie jakieś pytania piszcie śmiało tutaj w komentarzach lub dm na Instagramie @engacka 🙂
I dajcie znać o czym chcielibyście poczytać w kolejnych wpisach 🙂